Kalbi ve damar sistemini olumsuzetkileyen kalp ve damar hastalıkları (kardiyovasküler hastalıklar), farklı şiddetlerdeortaya çıkabilen geniş bir hastalık yelpazesini kapsar. En yaygınları arasındakoroner arter hastalığı (kalp damarlarının tıkanması), kalp yetmezliği, aritmi(kalp ritim bozuklukları) ve kalp kapak hastalıkları bulunmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerinegöre kalp damar hastalıkları, dünya genelindeki engellilik ve ölümlerin öndegelen nedenidir ve her yıl yaklaşık 18milyon kişinin hayatını kaybetmesine sebep olmaktadır. Ülkemizde de benzerbir durum söz konusu olup Türkiyeİstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2023 yılı ölüm ve ölüm nedeniistatistiklerine göre ölümlerin yüzde33,4’ünden kalp ve damar hastalıkları sorumludur.
Özellikle gelişmiş ve gelişmekte olanülkelerde, yaşam süresinin uzamasıyla birlikte nüfusun yaşlanması, artan şehirleşme,sağlıksız beslenme ve hareketsizlik gibi faktörler nedeniyle kalp ve damar hastalıklarıgörülme sıklığı artmaktadır. Ülkemizde,2023 yılında yapılan bir çalışmada nüfusun yüzde 7’sinin kalp hastalığı ya dakalp krizi nedeniyle göğüs ağrısı ya da felç geçirdiği, bu durumun yaşlabirlikte artmakta olduğu tespit edilmiştir.
Kalp ve damar hastalıkları için enönemli davranışsal risk faktörleri sağlıksız beslenme, yetersiz fizikselaktivite, tütün ve alkol kullanımıdır. Davranışsal risk faktörlerinin etkileribireylerde yüksek tansiyon, yüksek kan şekeri ve obezite gibi durumları ortayaçıkararak kalp damar hastalığı gelişme riskini arttırmaktadır. Yapılanaraştırmalar, yaşam tarzında yapılacak değişikliklerle 30-70 yaş arasındagörülen kalp ve damar hastalığı kaynaklı ölümlerin yüzde 80’inin önlenebileceğini göstermektedir.
Yaygınlığı ve etkileri nedeniyle kalpve damar hastalıkları küresel bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmiş ve dünyada,her yılın 29 Eylül günü “Dünya Kalp Günü”olarak belirlenmiştir. Gün vesilesiyle, oluşturulan tema çerçevesinde toplumave sağlık çalışanlarına yönelik eğitim ve farkındalık çalışmalarıyapılmaktadır. Bu bağlamda 2024 yılının teması "Önce Sen, Önce Kalbin” ve“Kalbinin Kahramanı Ol, Harekete Geç” şeklindedir.
Konunun önemi itibariyle Bakanlığımıztarafından, tümpaydaşlarının katkılarıyla “Türkiye Kalpve Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı” hazırlanmış; kronikhastalıkların erken teşhisi, etkili tedavisi ve izlemlerinde aile hekimleribaşta olmak üzere birinci basamak sağlık çalışanlarının daha aktif bir rolüstlenmesini sağlayacak etkili ve kapsamlı bir hizmet sunum algoritması oluşturulmuştur.
Bu kapsamda, aile hekimlerimizce, 40 yaş ve üstü bireylerin kardiyovasküler riskdeğerlendirmesi yapılmaktadır. Değerlendirme sürecinde öncelikle kişininyaşı, cinsiyeti, sigara kullanımı bilgileri alınmakta; kan basıncı ölçülmekteve kolesterol değerine bakılmakta; elde edilen veriler kullanılarak 10 yıl içinde ölüme neden olabilecek birkalp ve damar hastalığı geçirme riski hesaplanmakta; kişiye özel danışmanlıkverilmekte ve/veya tedavi planı oluşturulmaktadır.
Buradan hareketle, Dünya Kalp Günü'nde,herkesi kalp sağlığı için eyleme geçmeye, kayıtlı oldukları aile hekimlerinidüzenli olarak ziyaret etmeye, periyodik tarama ve izlemlerini yaptırmaya,davet ediyoruz.
Kalbiniz önceliğiniz olsun. Kalbinizinkahramanı olun ve onun için;
© Sağlıklıbeslenin!
© Yeterlimiktarda su için!
© Hareketedin!
© Tütün,tütün ürünleri ve alkolden uzak durun!
© Ailehekiminize başvurun!
© Kardiyovaskülerrisk değerlendirmenizi yaptırın!
Sağlıklıbir kalp ile sağlıklı bir yaşam diliyoruz.
#öncesenöncekalbin
#kalbininkahramanıolhareketegec